Ceren Ezgi KIYAK
Ceren Ezgi KIYAK

Gazete: Düzce Postası Gazetesi

Uzm. Klinik Psikolog

Travma sonrası stres bozukluğu

  • 3.12.2022 13:27

İnsanlarda ruhsal travmaya sebep olan birçok olay vardır. Bunlardan ilk grup deprem, sel ve yangın gibi doğal afetler diğer grup ani kayıplar ve ölümcül hastalıklar bir diğer grup ise savaşlar, tecavüz ve cinsel istismarlar gibi insanların kendileri oluşturdukları olaylardır.  Çoğu zaman beklenmedik bir şekilde aniden ortaya çıkan olayların kişi üzerinde yaptıkları etkilere travma diyoruz. Bu yazımızda travma sonrası oluşabilecek etkilerden yani travma sonrası stres bozukluğuna değinicez.

Her insan yaşamı süresince kendisini korkutan, dehşete sürükleyen, çaresiz bırakan birçok olay yaşayabilir. Bu olayların hepsi travma etkisi yaratmaz, bu tür yaşam deneyimlerinin travma etkisi yaratabilmesi için beklenmeyen anda aniden meydana gelmesi gerekir. Yani hasta ve durumu ağır bir yakının kaybı ne kadar üzücü olsa da beklenilen bir durumken, trafik kazası sonrası hiç beklemediğiniz yakınınızın kaybı travma etkisi yaratır. Travmanın etkisi ise herkeste aynı olmaz yani bazı kişiler aynı olaylardan daha fazla etkilenebilirken bazı kişiler bu travmaları daha kolay atlatabilirler.

Travma sonrası stres bozukluğu etkileri bazen hemen sonrasında görülürken bazen aylarca hatta yıllarca sonra travmanın etkisi çıkabilir o zamanda daha uzun süreli bir travma etkisinden söz edilebilir.

Travma sonrası stres bozukluğunun etkilerinin ne kadar süreceği de kişiden kişiye değişmektedir. Bazen travmadan kaynaklanan belirtiler kısa sürede ortadan kaybolurken bazı kişilerde yıllarca sürebilirken tedavi görmeyen travma sonrası stres bozukluğu vakaları ömür boyu kişiyi etkileyebilir.

Travma Sonrası Stres Bozukluğu Belirtileri

Travma sonrası stres bozukluğu vakalarında uykusuzluk, kabuslar, çabuk sinirlenme, irkilme, travma yaratan olayı hatırlatan yer ve kişilerden kaçınma, başkaları beni anlamıyor diye düşünerek yabancılaşma, olayla ilgili anları tekrar yaşıyormuş gibi yeniden gözünde canlandırma gibi belirtiler görülmektedir.

Travma sonrası stres bozukluğu belirtileriyle beraber ve daha sonrasında  psikiyatrik hastalıklar ortaya çıkabilmektedir. Bunlardan en çok görüleni depresyondur. Depresyonun etkilerinden olan çökkün duygu durumu travma sonrası stres bozukluğu bulgularına eklenir. Diğer görülen psikiyatrik hastalık ise Anksiyete bozukluklarıdır.  Alkol ve madde kullanımı da travma sonrası stres bozukluğu ile beraber görülebilmektedir.

Travma sonrası stres bozukluğu belirtilerinden yeniden canlandırma ile kişi olay anından sesler ve görüntüleri yeniden yaşıyormuş gibi hatırlayabilmekte o anlarda ise çarpıntı,terleme gibi anksiyete belirtileri yaşayabilmekte ve bulunduğu yerden kaçmaya çalışma durumu yaşayabilmektedir. Travma sonrası stres bozukluğu belirtilerinden kaçınma ile ise kişi olayla ilgili yerden kişilerden olayı konuşmaktan kaçınma davranışı gösterebilmekte yaşamını bu kaçınma üzerine kurarak kısıtlayabilmektedir. Travma sonrası stres bozuklukları belirtilerinden irkilmede ise kişi aşırı hassasiyet geliştirmekte en ufak sesten aşırı tedirgin olabilmekte ve olay anını anımsatan herhangi bir şeye aşırı tepki verme durumu gösterebilmektedir .İnsanlardan uzaklaşma, gelecekle ilgili planlardan vazgeçme ,beklentilerini kaybetme, sadece travma ile ilgili konuşma diğer insanların kendisini anlamadığını düşünerek onlardan uzaklaşarak kendi içerisinde yaşama, birilerinin yardım etmeye çalışması durumunda aşırı öfke duyma  travma sonrası stres bozukluğunda  görülen diğer önemli ve rahatsız edici belirtilerdendir.

 

 

Travma Sonrası Stres Bozukluğunda Tedavi

Travma sonrası stres bozukluğu tedavi edilmediğinde kronikleşen ve kişilerin yaşamını etkileyen bir süreçtir. Travma sonrası stres bozukluğu sadece travmayı yaşayan kişiyi değil ailesini ve çevresini de etkilemektedir. Travma sonrası stres bozukluğu mutlaka tedavi edilmesi gereken bir durumdur. Aynı olayın etkilerinin kişiden kişiye değişen bir durum olduğuna değinmiştik. Bu sebeple bazı kişilerde psikoterapinin tek başına yeterli olduğu görülmekteyken bazen psikoterapiye psikiyatrik ilaç tedavisi ile birlikte devam edilmesi gerekmektedir. Travma sonrası stres bozukluğuna eşlik eden depresyon ve anksiyete gibi psikiyatrik hastalıklarında ayrıca tedavisinin yapılması gerekmektedir. Psikoterapiler kişinin travmaya dair olan yanlış düşüncelerini değiştirmeye yönelik olan bilişsel davranışçı terapi tedavileridir.

Yorum Yap

Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Düzce Postası Gazetecilik Matbaacılık Ticaret Ltd. Şti. (www.duzcepostasi.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

E-Gazete

  • 30.01.2023

E-Gazete Arşivi

Resmi İlanlar

Mobil Uygulamalarımız

IOS UygulamamızAndroid Uygulamamız