Taş, yerinde ağırdır

  • 11.06.2022 15:06

“Taş, yerinde ağırdır” tarihi eser kaçakçılığı, kültürel miras ile ilgili yazılarda başlık olarak çok kullanılmış bir deyim olduğunun farkındayım. Ama ben de bu kez Konuralp için kullanmak istedim.

Yaklaşık bir yüzyıl boyunca soyulduk. Bazen yasa dışı yollarla bazen de sistematik olarak…

Günümüzde yurtdışındaki müzelerde, Hitit, Likya, Urartu, Roma, Selçuklu, Osmanlı gibi pek çok Anadolu medeniyetinin ürettiği, on binlerce tarihi eser sergileniyor.

İngiltere’deki British Müzesi ve Fransa’daki Louvre Müzesi ya da Almanya bulunan Pergamon Müzesi bu konuda en ünlü olanlar. Bunları zaten biliyoruz.

Münih’teki Glyptothek, Berlin’deki Altes, Kopenhang’daki Allard Pierson, Yunanistan’daki Benaki ve ABD’deki Baltimore sanat müzesi gibi ve daha saymakla bitiremeyeceğim birçok yurtdışında bulunan müze, bizim topraklarımıza ait eserlerle doludur.

Yani yurtdışında herhangi bir müzeye gitseniz, ülkemden kaçırılmış ya da çıkartılmış paha biçilmez tarihi eserleri görürsünüz.

Anadolu’nun çeşitli bölgelerinden, 1830-1922 tarihleri arasında, arkeologlar ve uzmanlar ile komisyonlar kurulup sistematik soygun yapılmıştır. Anadolu’ya uygulanan bu tarihi eser talanından Konuralp (Prusias ad Hypium) antik kentinin de nasibini aldığını biliyor muydunuz?

Günümüzde Berlin Staatliche Müzesi’nde sergilenen kabartmalı mermer bir pano, Prusias ad Hypium tiyatrosunda bulunmuştur oysaki.

Pastoral bir sahnenin işlendiği kabartmada, tiyatro ve tragedya ile özdeşleşmiş; üzüm bağlarının efendisi, mitolojik karakter Dionysos’un yardımcılarından Satry, su perisi Nymphe ve yolların koruyucusu olan Hermes adına, sokak veya yol kenarlarına konulan küçük blok taş olan  Herme betimlenmiştir. Asma yapraklarıyla üzüm dallarının da betimlendiği bu rölyef, dış mekân (doğa) sahneli bir kabartma olması bakımından da son derece önemli bir sanat eseridir.

Üzüm dalları, Konuralp üzümlerini; antik tragedya ve tiyatronun önemli oyuncularından olan Satry, antik tiyatroyu; su perisi Nymphe, Melen (hypium) nehrini, sokakların veya caddelerin belirteci olan Herme, Konuralp’teki kent plancılığını stilize etmiştir. Küçük bir alanda Antik Konuralp hakkında bir çok bilgiyi sanatla birlikte vermesi açısından oldukça önemli olan rölyefin şu anda Berlin’deki Staatliche Müzesi’nde sergileniyor olması ne acı bir durumdur.

 

 

Yorum Yap

Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Düzce Postası Gazetecilik Matbaacılık Ticaret Ltd. Şti. (www.duzcepostasi.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Mobil Uygulamalarımız

IOS UygulamamızAndroid Uygulamamız