Antik Tiyatro kazısı, kazı olalı böyle buluntular görmedi

  • 17.09.2022 15:01

Çok bereketli bir kazı sezonu geçiren 2022 yılı Konuralp Antik Tiyatro kazısında birbirinden kıymetli buluntular ile karşılaşıldı. Buluntular arasında en ihtişamlı olan Apollon heykeline bundan önceki yazımda biraz değinmiş, hatta yazıyı daha sonra anlatacaklarımın fragmanı olarak nitelendirmiştim. Şimdi biraz Apollon’un ikonografisine değinmek istiyorum. Artemis’in ikiz kardeşi, Anadolu kökenli tanrı olan Apollon için antik mitoloji yazarları “Antik tanrıların gösterişini Apollon kadar hiçbir tanrı yansıtamaz...” diye bahsederler. Gençliğin ve güzelliğin eril simgesi, şifa kaynağı, sanatın koruyucusu ve güneş kadar parlak ve güçlü olan Apollon, tartışmasız tüm bu mitolojik karakterler içinde en sevileniydi. Tanrıların en güzeli olarak bilinir ve bu kimliğiyle bir çok eserde genç, güzel, mavi gözlü ve sakalsız olarak betimlenir. Hakkında bir çok mitolojik hikaye yazılmış ve hikayelere uygun olarak antik çağ sanat eserlerinde karşımıza farklı özellikleriyle çıkmıştır.

Apollon en sık Homer ve Hesiod tarafından 'uzaktan atıcı', 'uzaktan işçi', 'orduların tetikçisi' ve 'Phoebus Apollo' yani Güneş tanrısı olarak tanımlanmıştır. Homer’in İliadasında Troyalıların yanında olmuş, Troya kahramanlarına yardım etmiştir. Troya’daki Apollon, okçu, hedefi vuran rolünde gümüş yaylıdır. Bir başka mitolojik hikâyede ise aşık olduğu güzeller güzeli Daphne’yi kovalarken elinde defne dallarıyla karşımıza çıkar.

Bazen de kardeşi Artemis ile birlikte annesinin düşmanı Pythonu öldürmüş ve kâhin yeteneğini kazanmasıyla “Kâhin Apollon” olarak anılmıştır. Tanrı her şeyde ılımlılıkla ilişkilendirilse de akılsızca müzikal olarak tanrıdan daha yetenekli olduğunu iddia eden Marsyas'ın canlı canlı derisini yüzdüren de ta kendisidir. Pan’a karşı başka bir müzik yarışmasını kazanmasıyla birlikte tartışmasız antik dünyanın müzik ustası olmuştur. Böylece karşımıza, haylaz üvey kardeşi Hermes’in bir kaplumbağa kabuğunu kullanarak icat ettiği müzik aleti lirini almasıyla müzik ustası olarak çıkmaktadır.

Marsyas ve Pan'ı yenilgiye uğrattıp, Hermes’ten de aldığı liri ile betimlenen “Apollon Kithadoros” tiplemesi, zaferi ve dokuz ilham perisinden oluşan koronun liderliğini simgelemektedir. Falan da filan …. vs. yani demem o ki her şeyi simgeleştiren antik çağ toplumunda, mutlak Prusias ad Hypiumların çok önem verdikleri tiyatrolarına; zaferlerinin ve sanattaki liderliklerinin bir simgesi olarak Apollon heykelini yaptırmış olmaları bize çok şey anlatır. Sadece arkeolojik bir buluntu olmaktan ziyade Antik Konuralp’in sosyopolitik davranışını da bizlere anlattığı için son derece önemli bir kültürel mirastır.

Yorum Yap

Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Düzce Postası Gazetecilik Matbaacılık Ticaret Ltd. Şti. (www.duzcepostasi.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Mobil Uygulamalarımız

IOS UygulamamızAndroid Uygulamamız