Hasan BOSTANCI
Hasan BOSTANCI

Gazete: Düzce Postası

Edebiyatımızda Kerbela

  • 6.08.2022 12:28

Kerbela, Hz. Hüseyin'in şehit edildiği yerdir. Kerbela olayı Hz.Hüseyin'in Muaviye oğlu Yezid'e biat etmemesi üzerine meydana gelmiştir. Kufeliler Hz. Hüseyin'i kendisine biat edeceklerini söyleyerek ısrarla Kufe'ye davet etmişler ve kendisini koruyacaklarına söz vermişlerdi. Hz. Hüseyin bütün ikazlara rağmen kararından vaz geçmemiş ehl-i beytten oluşan 72 kişiyle Kufe yoluna düşmüş, olayı takip eden Yezid, Hz. Hüseyin üzerine ordu göndermiş, Hüseyn'in halifeliği elinden almasından korkmuştur. İki topluluk Kerbela' da karşı karşıya gelmişler. Yezid ordusu bu bir avuç insanı kuşatmış, günlerce Fırat kenarında susuz bırakmış sonra çoluk çocuk demeden hepsini katletmiştir. Ve bu olay İslam dünyasında ilanihaye kapanmayacak büyük bir yara açmıştır. Olay hicri 10 Muharrem 61'de (miladi 10 Ekim 680) vuku bulmuştur. Arap, İran ve Türk edebiyatlarında konu uzun yıllar işlenmiş hatta edebiyatımızda "muharremiye" bu olayın anlatımıyla yeni bir tür olarak ortaya çıkmıştır.

Olay, Türk Halk ve Divan edebiyatlarında pek çok şair ve yazar tarafından ele alınmış ehl-i beyt sevgisini ve olayı işle yen şiirlere "muharremiye, maktel, firkatnâme, taziyetnâme, mersiye" adı verilmiştir. Yine olay maktel-i Hüseyin, vak'a-yı Ker bela, Kitab-ı Kerbela, Kerbelanâme , Dastan-ı Kerbela, Muharremnâme başlıklı eserlerde anlatılmıştır. Bu anlatımlarda Hüseyin " masumiyetin" Yezit de zâlimliğin sembolü olmuştur. Kerbela ihanete baş kaldırı olayıdır.  Edebiyatımızda olayı,olaydan duyulan üzüntüyü, ehl-i beyt sevgisini anlatan yüzlerce şair ve yazarımız olmuştur. Bunlardan bazıları :Yazıcıoğlu Mehmet (Muhammediye'sinde), Sinan Paşa (Tazarrunâme'sinde), Yunus Emre, Fuzuli (Hadikatü's-Süeda),Bağdatlı Ruhi, Nâili, Neşâti, Nesimi, Keçecizâde İzzet Molla, Leskofçalı Gâlip, Yenişehirli Avni, Hersekli Ârif Hikmet, Leyla Hanım, Muallim Nâci, Ziya Paşa, Alvarlı Muhammet Lütfi Efe'dir.

İşte eserlerinden bazı örnekler :

Hazreti Ali babaları

Muhammettir dedeleri

Arşın iki küpeleri

Hasan ile Hüseyin’dir.

                      x

Kerbeladır yazıları

Şehit olmuş gazileri

Fatma ana kuzuları

Hasan ile Hüseyindir

 (Yunus Emre)

Sehl sanman Kerbela kavgasın ey ehl-i hıred

Arsa-i bidâd ü meydan-ı beladır Kerbela

           x                    x                x

Sorsalar kim kangı menzildür mesâib mecmâı

Ün verir kasr-ı felek Kerbeladur Kerbela

 (Fuzuli)

(Ey akıl erleri Kerbela savaşını basit bir olay sanmayın. Kerbela adaletsizlik alanı, bela meydanıdır. )

(Musibetlerin toplandığı yer neresidir, diye sorsalar  feleğin köşkünden "Kerbeladır, Kerbela" sesleri gelir.)

....................

Dideden su yerine kan akacak dem geldi

Kerbela günleridir, ağla Muharrem geldi.

 

Kanıyla eğer dolsa Yezid'in yedi derya

Bir katresine hûn- ı Hüseyn'in bedel olmaz                 (Keçecizâde İzzet Molla)

 

Göründü hilal-i mâh-ı Muharrem

Âdem ağlar Havva ağlar Şit ağlar

Noldu Kerbela'da zat-ı mükerrem

İdris ağlar Salih ağlar Nuh ağlar

                            x

Mâcera-yı Kerbeladan bahseden dil nâr olur

Bahr-ı derde gark olunca kalbi âteşbâr olur

 

Muharremdir bugün diller derunu bâr-ı nâr olsun

Dökülsün yerlere gözler bütün yüzler gubâr olsun

Muharremdir bugün dert ehline derman yine derttedir

Yakılsun odlara derd-i derûnu âşikar olsun

Hüseyn-i Kerbelanın bastığı yerlere can kurban

Yezid nâr-ı cehennemde çâr etrafı hisar olsun

   

Toplumları, milletleri makam, hırs, iktidar uğruna derinden sarsan nice olaylar vardır. Yarası onmaz ve de unutulmaz.

Kerbela da bunlardan biridir. Hep mazlumlarla, mazlumlardan yana olma niyazıyla...

Yorum Yap

Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Düzce Postası Gazetecilik Matbaacılık Ticaret Ltd. Şti. (www.duzcepostasi.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Mobil Uygulamalarımız

IOS UygulamamızAndroid Uygulamamız