Pastırmanın tarihi ve türkler

  • 16.08.2022 10:03

Gurur duyarak söylüyorum ki Türkler tarafından icat edilmiş ve özellikle Orta Asya, Orta Doğu ve Doğu Avrupa başta olmak üzere dünyada üretilen ve tüketilen ‘’ pastırma ve benzeri ürünler’’ tipik kurutma teknolojisiyle üretilen et ürünleridir.

  ‘’Pastırma’’ kelimesi ‘’ bastırma-bastırmak’’ sözcüklerinden türemiş Öztürkçe isimdir. Pastırma Türklere has bir et ürünüdür. Orta Asya’da yaşamış olan Türklerin fazla olan ve tüketilemeyen gıdaların bozulmasını engelleyerek saklamak için geliştirdikleri yöntemler, günümüze kadar gelmiş olan bazı gıdaların temelini oluşturur. Bu gıda maddelerine verilebilecek en güzel örneklerin başında ‘’PASTIRMA’’ gelmektedir. Türkler ellerindeki fazla etleri tuzlayıp, kurutmuşlar ve kış mevsiminde tüketmişlerdir. Orta Çağlarda Avrupa’ya doğru akın eden Hun Türklerinin pastırmayı gıda maddesi olarak tükettikleri Romalılara ait bilgilerde de bulunmaktadır.

   Savaşçı oldukları için, hayatları genelde at üstünde geçen Türkler, beslenme ihtiyaçlarını deri torbalardaki taşıdıkları ‘’bastırma’’ denilen kurutulmuş tuzlu sığır ve at etinden karşılamışlardır. Eğerin yan tarafındaki torba içerisindeki et ürününü yol boyunca eğer ve diğer düzenekler arasında sıkışıp ezilerek pastırma hali alırdı. Bu nedenle ilk söylenişi ‘’ Bastırma’’ olup sonralarında ‘’Selçuklular’’ zamanında Anadolu’ya gelmiş, yapımı daha çok Kayseri yöresinde daha çok üretilmektedir. Savaşlarda, zor şartlar altında yiyeceğe ulaşımın zor olduğu noktalarda hem gıda tüketebilmek hem de et gibi insana güç veren gıda tüketmek Türklerin savaşlarda başarılı olmalarında da önemli bir noktadır.

   Pastırma iklim uygunluğu nedeniyle özellikle Kayseri’de çok daha fazla öne çıkmıştır. Pastırma kokusu burada milli bir koku haline gelmiştir. Çok daha önceki yıllarda pastırma denilince akla ilk Kayseri ili gelirdi. Ancak bugünlerde pastırmacılık Erzurum, Sivas, Kahramanmaraş, Adapazarı, İstanbul, Afyon bölgelerinde de yaygınlaşmıştır. Ticari olarak pastırma 17. yüzyılda başlamıştır.

   Pastırma imalatı doğal koşullar altında ve ‘’usta-çırak’’ ilişkisi sürdürülmektedir. Üretimin tamamen doğal koşullarda, ürünün tuzlanması, çemenlenmesi, kurutulması, üretim tesislerinin seçimi gibi aşamalar usta inisiyatifine kaldığı için standart bir üretim gerçekleştirilememektedir. Büyük çaplı işletmelerin çok fazla deneyimli olmaması seri üretimi kısıtlamaktadır. Teknolojik uygulamalar yaygınlaştırılmadığı için mevsime bağlı üretim gerçekleştirilmekte ve yıl boyu üretim yapılamamaktadır. Bu gibi sorunlar raflarda fiyatlara yansımakta ve ulaşılması zor bir hale getirmektedir. Bizlere özgü olan bu muazzam gıdaya uzak kalmamalıyız. Bu şekilde küçük çaplı üretim hem bize alım güçlüğü çektirir hem de standart ürün tüketmemizi zorlaştırır. Bizim icat edip, dünyaya sunmuş olduğumuz bu güzel ürünü gerçekten hakkettiği ve hakkettiği noktaya ulaştığı günleri hemen görebilmek ümidiyle…

Yorum Yap

Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Düzce Postası Gazetecilik Matbaacılık Ticaret Ltd. Şti. (www.duzcepostasi.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Mobil Uygulamalarımız

IOS UygulamamızAndroid Uygulamamız